Otizm Spektrum Bozukluğu

Sosyal iletişim, dil ve davranış alanlarında erken ve bireyselleştirilmiş eğitim desteği.

Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), sosyal iletişim ve etkileşimde kalıcı güçlükler ile tekrarlayıcı davranışlar ve sınırlı ilgilerle kendini gösteren nörogelişimsel bir durumdur. Belirtiler erken çocuklukta başlar ve çocuktan çocuğa çok farklı görünebilir; erken müdahale ile gelişim desteklenebilir.

Otizm Spektrum Bozukluğu Nedir?

Tanımı: Güncel tanı sisteminde (DSM-5) eskiden ayrı adlarla anılan otistik bozukluk, Asperger sendromu, çocukluk dönemi dezintegratif bozukluğu ve başka türlü adlandırılamayan yaygın gelişimsel bozukluk tek bir tanı altında, Otizm Spektrum Bozukluğu olarak ele alınır. “Spektrum” ifadesi, belirtilerin türünün ve şiddetinin çocuktan çocuğa değiştiğini, gereken desteğin de buna göre farklılaştığını anlatır.

Belirtileri:

  • Göz teması kurmada zorluk
  • Konuşma gecikmesi ya da duyduğunu tekrarlama (ekolali)
  • Tekrarlayıcı davranışlar (el çırpma, dönme)
  • Rutinlere aşırı bağlılık
  • Duyusal hassasiyet (ses, dokunma, ışık)

Neler Yapılmalıdır?

Erken Tanı ve Değerlendirme

Çocuk ve ergen psikiyatristi, çocuk nöroloğu veya gelişimsel pediatri uzmanı tarafından değerlendirme yapılmalıdır.

Gelişim testleri, gözlem ve aile görüşmeleri tanı sürecinde kullanılır.

Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP)

Çocuğun güçlü ve desteklenmesi gereken yönlerine göre özel eğitim planı hazırlanır.

Özel eğitim öğretmenleri, dil-konuşma terapistleri ile iş birliği yapar.

Dil ve Konuşma Terapisi

İletişim becerilerini geliştirmek için bireysel terapi uygulanır.

Alternatif iletişim yöntemleri (resim kartları, teknolojik cihazlar) kullanılabilir.

Aile Eğitimi ve Destek

Aileler sürece aktif katılmalı, evde uygulamalarla gelişimi desteklemelidir.

Psikolojik destek ve rehberlik hizmetleri aile için önemlidir.

Evde Uygulanabilecek Etkinlikler

Görsel destekli rutinler: Günlük planlama kartları

Duyusal oyunlar: Kum, su, dokulu materyallerle oynama

Sosyal hikâyeler: Durumlara uygun davranışı anlatan kısa hikâyeler

Basit iletişim çalışmaları: Resimlerle istek belirtme, sıra alma oyunları

Son güncelleme: 18 Kasım 2026